HAVALANDIRMA TESİSATI ÇÖZÜMLERİ
Kapalı ortamlardaki karbondioksit ve kirli havanın uzaklaştırılması gerekir. Ancak bazı yerlerde doğal olarak bu durumun gerçekleştirilmesi yapılamaz. Havalandırma tesisatı sistemleri işte bu noktada devreye girer.
Kapalı ortamlardaki karbondioksit ve kirli havanın uzaklaştırılması gerekir. Bazı yerler yapılarından dolayı, doğal olarak bu olayı gerçekleştirirler. Ancak bazı yerlerde doğal olarak bu durumun gerçekleştirilmesi yapılamaz.
Havalandırma tesisatı sistemleri işte bu noktada devreye girer.
Havalandırma tesisatı sistemleri nasıl çalışır?
Öncelikle basit havalandırma ekipmanlarından ve sistemlerinden bahsedelim. Hepimiz, mutfaklardaki aspiratörlerin ne işe yaradığını biliyoruz. Normal şartlarda yemek kokuları ve bulaşık makinelerinde kullanılan deterjan kokularını gidermek için, mutfak pencerelerine dairesel bir delik açılır. Ayrıca kat kaloriferinin baca çıkış deliği de mutfak penceresinde bulunur.
Ancak bu delik içerideki gazların ve kokuların giderilmesi için yeterli olmaz. Bu yüzden aspiratör denilen cihaza gereksinim duyarız. Tabi ki bizim burada bahsettiğimiz sistem en basit olanıdır.
Şimdi gelelim daha kompleks olan sistemlere…
Havalandırma sistemleri iki temel prensipten meydana gelir. Bunlardan birincisi, hava tedarik sistemleridir. Bir diğeri ise hava tahliye sistemleridir. Bu iki sistem senkronize olarak çalışır.
Hava tedarik sistemleri, ortamdaki havanın temiz olmasını sağlamakla görevlidir. Dışarıdaki temiz havayı, içeriye taşırlar.
Hava giriş bölümü, filtreler, ısıtma ve soğutma ekipmanları, kurutma ve nemlendirme ekipmanları ve ızgaralardan oluşurlar.
Havalandırma sistemlerine ait olan projeler, tesisat projeleri ile birlikte yapılır. Herhangi bir çakışma olmaması için projelerin süperpozeler halinde oluşturulması gerekir. Çünkü yangın söndürme sistemleri ve havalandırma sistemleri, genel olarak tavan alanlarından geçerler.
Binalarda ve fabrika gibi geniş alanlarda bulunan havalandırma sistemlerinde, geniş havalandırma kanalları bulunur. Bu kanalların çıkış kısımları ise tavan kısımlarında bulunur. Bu tür sistemler tavan tipi kompakt sistemler olarak adlandırılır. Küçük işletmelerin tavanlarında da kullanılabilir.
Büyük alışveriş merkezleri, otoparklar ve büyük alana sahip olan restoranlarda kullanılan havalandırma sistemlerinin çalışma prensibi aynıdır.
Bir de tünellerde kullanılan ve jetfan adı verilen sistemler vardır. Genelde uzun tünellerin orta kısımlarında, araçlardan çıkan egzoz gazlarının tahliyesi için tasarlanmışlardır.
Havalandırma fanları aynı zamanda, metro tünellerinde de kullanılır.
Tarım ve hayvancılık alanında da havalandırma sistemleri sıklıkla kullanılır. Tavuk kümeslerinde, hayvanların dışkılarından ve tüylerinden kaynaklı hava çok çabuk kirlenir. Bu ortamda kısa bir süre durulması bile, hastalanmaya yeterli gelmektedir. Bu yüzden bu tür yerlerin havalandırma sistemlerinin çok iyi bir şekilde dizayn edilmesi gerekir.
Büyük sera alanlarında da etkili hava sistemleri kullanılır. Bilindiği üzere gece vakitlerinde bitkiler karbondioksit salarlar. Gündüz de bulundukları ortama oksijen gelmesini sağlarlar. Açık alanda bu döngüde bir problem yoktur. Ancak kapalı alanlarda, havalandırma sistemi olmadığı zaman bu döngü sağlanamaz ve bu durum bitkilerin zarar görmesine neden olur.
Sistemde bulunan fanlar, dış ünitenin parçasıdır. Belirli bir gürültü seviyesinde çalışırlar. Ortamda yeteri kadar oksijen bulunduğunda ise otomatik olarak dururlar.
Havalandırma sistemleri türleri
Sistem kurulumu yapılmadan önce bazı hesaplamaların yapılması gerekir. Bir ortamda bulunması gereken karbondioksit miktarı 10 binde üç olmalıdır. Ayrıca %50 civarında da nem bulunmalıdır. Bahsettiğimiz bu değerler, insanların sağlıklı bir şekilde ortamda bulunabilmeleri için gereklidir.
Bu değerlere göre tasarlanan havalandırma sistemleri ise:
- Lokal olarak çalışan havalandırma sistemleri
- Merkezi prensibe göre çalışan sistemler
- Davlumbaz tipi havalandırma sistemleri
Olarak sayılabilir.
Lokal sistemler: Tek katlı işletmeler, apartman daireleri gibi küçük alanlarda kullanılır. Klimaları bu sistemlere örnek olarak gösterebiliriz. Büyük sistemlerde olduğu gibi iç ünite ve dış üniteden oluşurlar.
Merkezi prensibe göre çalışan sistemler: Alışveriş merkezleri, büyük rezidanslar, çok katlı işyerleri ve fabrika gibi alanlarda kullanılırlar.
Davlumbaz tipi havalandırma sistemleri: Mutfak alanlarında kullanılır. Restoranlarda yemek imal edilen yerlerde kullanılırlar.
